Miklix

टोमॅटो, एक न ऐकलेला सुपरफूड

प्रकाशित: ३० मार्च, २०२५ रोजी ११:४१:११ AM UTC

टोमॅटो हे फक्त स्वयंपाकघरातील आवडत्या पदार्थांपेक्षा जास्त आहेत. ते लाइकोपीनचा एक प्रमुख स्रोत आहेत, जो हृदयरोग आणि कर्करोगाचा धोका कमी करण्यास मदत करणारा अँटीऑक्सिडंट आहे. दक्षिण अमेरिकेतील फळ म्हणून, टोमॅटोचा वापर बहुतेकदा भाज्या म्हणून केला जातो. ते हायड्रेटिंग आहेत, 95% पाण्याचे प्रमाण आणि कॅलरीज कमी आहेत, प्रति 100 ग्रॅम फक्त 18 कॅलरीज आहेत. ते व्हिटॅमिन सी, फायबर आणि अँटीऑक्सिडंट्सने समृद्ध आहेत. तुमच्या जेवणात ते समाविष्ट केल्याने तुमचे आरोग्य सुधारू शकते.


हे पान जास्तीत जास्त लोकांना उपलब्ध व्हावे म्हणून इंग्रजीतून मशीन भाषांतरित करण्यात आले आहे. दुर्दैवाने, मशीन भाषांतर अद्याप परिपूर्ण तंत्रज्ञान नाही, त्यामुळे चुका होऊ शकतात. तुम्हाला हवे असल्यास, तुम्ही मूळ इंग्रजी आवृत्ती येथे पाहू शकता:

Tomatoes, the Unsung Superfood

एका हिरव्यागार, हिरव्यागार बागेत, उबदार, सोनेरी दुपारच्या सूर्यप्रकाशात आंघोळ करणारे, उत्साही टोमॅटो. सकाळच्या दवाने चमकणाऱ्या अनेक भरदार, पिकलेल्या टोमॅटोचे क्लोज-अप फोटो. पार्श्वभूमीत, हिरव्या पानांचा आणि चमकदार निळ्या आकाशाचा एक अस्पष्ट अंधुकपणा, एक शांत, नैसर्गिक वातावरण निर्माण करतो. ही प्रतिमा या पौष्टिक, बहुमुखी फळाची ताजेपणा, चैतन्य आणि विपुलता दर्शवते. अँटिऑक्सिडंट्सपासून ते आवश्यक जीवनसत्त्वे आणि खनिजांपर्यंत, ते प्रदान करणाऱ्या विपुल आरोग्य फायद्यांवर भर देते.

टोमॅटो तुमच्या एकूण आरोग्यासाठी चांगले असतात. एका मध्यम टोमॅटोमधून तुम्हाला दररोज आवश्यक असलेल्या व्हिटॅमिन सीच्या सुमारे ३५% आणि १.५ ग्रॅम फायबर मिळते. हे पचनक्रियेला मदत करते आणि तुमची रोगप्रतिकारक शक्ती मजबूत ठेवते.

टोमॅटोवर प्रक्रिया केल्यावर, केचप किंवा टोमॅटो पेस्ट सारख्या, लायकोपिन प्रामुख्याने त्वचेत आढळते, ते अधिक सहजपणे शोषले जाते. यामुळे टोमॅटो निरोगी आहाराचा एक महत्त्वाचा भाग बनतात. टोमॅटो तुमचे आरोग्य कसे सुधारू शकतात हे जाणून घेण्यासाठी तयार आहात का? चला जाणून घेऊया!

महत्वाचे मुद्दे

  • टोमॅटो हे लाइकोपीनचे एक प्रमुख आहारातील स्रोत आहेत, जे हृदय आणि कर्करोगाचा धोका कमी करण्यासाठी एक प्रमुख अँटिऑक्सिडेंट आहे.
  • ९५% पाणी आणि प्रति १०० ग्रॅम फक्त १८ कॅलरीज असल्याने, ते हायड्रेटिंग आहेत आणि कॅलरीज कमी आहेत.
  • चरबींसोबत सेवन केल्यास लायकोपीनचे शोषण वाढते, ज्यामुळे त्याचे आरोग्य फायदे चांगले होतात.
  • टोमॅटोमध्ये व्हिटॅमिन सी मोठ्या प्रमाणात असते, ज्यामुळे त्वचेची लवचिकता वाढते आणि रोगप्रतिकारक शक्ती वाढते.
  • अमेरिकन लोकांच्या आहारातील लाइकोपीन सेवनात टोमॅटो-आधारित उत्पादने जसे की केचपचा वाटा ८०% पेक्षा जास्त असतो.

पौष्टिकतेच्या पॉवरहाऊसची ओळख: टोमॅटो

टोमॅटो दक्षिण अमेरिकेतून येतात आणि त्यांचा टोमॅटोचा दीर्घ इतिहास आहे. एकेकाळी युरोपमध्ये ते विषारी मानले जात होते. आता, ते जगभरात आवडते सुपरफूड आहेत. ते नाईटशेड कुटुंबातील आहेत आणि आपल्या आहाराचा एक महत्त्वाचा भाग बनले आहेत.

टोमॅटोमध्ये व्हिटॅमिन सी, पोटॅशियम आणि फायबर सारख्या पोषक तत्वांचा समावेश असतो. एका मध्यम टोमॅटोमध्ये फक्त २२ कॅलरीज, १.५ ग्रॅम फायबर आणि २९२ मिलीग्राम पोटॅशियम असते. त्यात भरपूर पाणी देखील असते, जे पचन आणि हायड्रेटेड राहण्यास मदत करते.

  • व्हिटॅमिन सी: ३५% दैनिक मूल्य
  • व्हिटॅमिन के: हाडांच्या आरोग्यासाठी दैनंदिन गरजेच्या १८%
  • लायकोपीन: हृदय आणि त्वचेच्या फायद्यांशी जोडलेले अँटिऑक्सिडंट
  • संतुलित आहारासाठी कमी सोडियम (६ मिग्रॅ) आणि चरबी (०.२ ग्रॅम)

टोमॅटो चेरी आणि बीफस्टीक सारखे अनेक रंग आणि आकारात येतात. प्रत्येक रंगाचे स्वतःचे पोषक घटक असतात. ते कच्चे, शिजवलेले किंवा सॉसमध्ये खाऊ शकतात. यामुळे ते कोणत्याही जेवणात घालणे सोपे होते.

टोमॅटोचे प्रभावी पौष्टिक प्रोफाइल

टोमॅटो हे जेवणात फक्त एक चविष्ट भरच नाही तर पौष्टिकतेचे एक मोठे साधन आहे. ९५% पाण्याचे प्रमाण असल्याने, ते तुम्हाला हायड्रेटेड ठेवण्यास आणि पचनास मदत करण्यास मदत करतात. त्यांच्या १०० ग्रॅममध्ये फक्त १८ कॅलरीज असतात परंतु त्यात भरपूर पोषक तत्वे असतात.

टोमॅटोच्या प्रत्येक चाव्यात मुबलक प्रमाणात जीवनसत्त्वे असतात. त्यात रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवणारे व्हिटॅमिन सी आणि हाडांच्या आरोग्यासाठी व्हिटॅमिन के१ भरपूर असते. पेशींच्या कार्याला चालना देण्यासाठी त्यात फोलेट देखील असते. हे पोषक घटक जास्त कॅलरीज न जोडता तुमच्या शरीराच्या गरजा पूर्ण करतात.

  • टोमॅटोमधील खनिजांमध्ये हृदय आणि स्नायूंच्या कार्यासाठी महत्त्वाचे पोटॅशियम आणि कमी प्रमाणात मॅंगनीज आणि फॉस्फरस यांचा समावेश आहे.
  • आहारातील फायबर (१.२ ग्रॅम प्रति १०० ग्रॅम) पचन सुरळीत ठेवण्यास मदत करते आणि तुम्हाला पोट भरल्यासारखे वाटते.

टोमॅटोची पोषक घनता ही त्यांची सर्वात मोठी ताकद आहे. त्यात भरपूर पाणी आणि जीवनसत्त्वे/खनिजे असतात आणि कॅलरीज कमी असतात. त्यामुळे ते जास्त न खाता अधिक पोषक तत्वे खाण्याची इच्छा असलेल्यांसाठी परिपूर्ण बनतात. कच्चे असो वा शिजवलेले, ते कोणत्याही जेवणात आरोग्य वाढवणारे पोषक तत्वे जोडण्याचा एक सोपा मार्ग आहे.

लायकोपीन: टोमॅटोमधील स्टार अँटिऑक्सिडंट

टोमॅटोमध्ये लायकोपीन हे लाल रंगद्रव्य आहे. ते एक मजबूत अँटिऑक्सिडेंट आहे जे हानिकारक मुक्त रॅडिकल्सशी लढते. हे ऑक्सिडेटिव्ह ताण कमी करण्यास मदत करते, जो दीर्घकालीन आजारांशी संबंधित आहे.

सॉस, पेस्ट आणि केचप सारख्या प्रक्रिया केलेल्या टोमॅटो उत्पादनांमध्ये कच्च्या टोमॅटोपेक्षा जास्त जैवउपलब्ध लाइकोपीन असते. यामुळे ते पाश्चात्य आहाराचा एक महत्त्वाचा भाग बनतात.

लाइकोपीनयुक्त टोमॅटो बनवण्याच्या विविध पद्धती दाखवणारी एक स्थिर जीवन रचना. अग्रभागी, कापलेले आणि बारीक केलेले टोमॅटो दाखवले आहेत, त्यांच्या तेजस्वी लाल रंगांमुळे मऊ, पसरलेल्या प्रकाशात नैसर्गिक चमक दिसून येते. मध्यभागी, ताज्या दाबलेल्या टोमॅटोच्या रसाने भरलेला एक मेसन जार एका तोफ आणि मुसळाजवळ बसलेला आहे ज्यामध्ये टोमॅटोचा लगदा कुस्करलेला आहे. पार्श्वभूमीत, संपूर्ण, द्राक्षांचा वेल पिकलेल्या टोमॅटोने भरलेली एक टोपली आहे, त्यांची लवचिक त्वचा दृश्याच्या उबदार रंगांना प्रतिबिंबित करते. एकूण रचना या सुपरफूडची बहुमुखी प्रतिबिंब आणि पौष्टिक मूल्य दर्शवते, ज्यामुळे प्रेक्षकांना निरोगी आहारात लाइकोपीनयुक्त टोमॅटो समाविष्ट करण्याचे अनेक मार्ग एक्सप्लोर करण्यास आमंत्रित केले जाते.

शिजवलेले टोमॅटो लायकोपीन शोषण्यासाठी चांगले असतात. उष्णतेमुळे पेशींच्या भिंती तुटतात, ज्यामुळे हे पोषक तत्व जास्त प्रमाणात बाहेर पडते. डसेलडोर्फमधील संशोधनातून असे दिसून आले आहे की शिजवलेल्या टोमॅटोमध्ये कच्च्या टोमॅटोपेक्षा दुप्पट लायकोपीन असते.

स्वयंपाक करताना ऑलिव्ह ऑइलसारखे चरबी घातल्याने शोषण चार पटीने वाढते. यामुळे तुमचे शरीर लायकोपीनचा कार्यक्षमतेने वापर करते याची खात्री होते.

  • लायकोपीनचे फायदे जाणून घेण्यासाठी टोमॅटो ऑलिव्ह ऑइलमध्ये भाजून घ्या किंवा परतून घ्या.
  • एकाग्र लायकोपीन सेवनासाठी मरीनारा सॉस किंवा टोमॅटो पेस्ट निवडा.
  • पोषक तत्वांचे शोषण वाढवण्यासाठी टोमॅटो अॅव्होकॅडो किंवा चीजसोबत मिसळा.

अभ्यासातून असे दिसून आले आहे की टोमॅटो उत्पादनांचे नियमित सेवन केल्याने लायकोपीन प्रोस्टेट कर्करोगाचा धोका 35% पर्यंत कमी करू शकते. ते कोलेस्टेरॉल संतुलन सुधारून हृदयाच्या आरोग्यास देखील मदत करते. टोमॅटो कसे तयार करता ते समायोजित करून, तुम्ही हे फायदे जास्तीत जास्त वाढवू शकता.

नियमित टोमॅटो खाण्याचे हृदय आरोग्य फायदे

टोमॅटोमध्ये लाइकोपीन, पोटॅशियम आणि फायबर असल्याने ते हृदयाच्या आरोग्यासाठी उत्तम असतात. टोमॅटो नियमितपणे खाल्ल्याने हृदय व रक्तवाहिन्यासंबंधी फायदे होतात. ते उच्च रक्तदाब आणि कोलेस्टेरॉलला लक्ष्य करते.

अभ्यासातून असे दिसून आले आहे की लायकोपीन खराब कोलेस्ट्रॉल कमी करू शकते आणि रक्तवाहिन्यांच्या कार्यात सुधारणा करू शकते. यामुळे हृदयविकाराचा झटका आणि स्ट्रोकचा धोका कमी होतो.

७,०५६ सहभागींवर केलेल्या अभ्यासात असे आढळून आले की दररोज ११० ग्रॅमपेक्षा जास्त टोमॅटो खाल्ल्याने उच्च रक्तदाब ३६% ने कमी होतो. लायकोपीन सप्लिमेंट्स सिस्टोलिक रक्तदाब ५.६६ मिमीएचजी पर्यंत कमी करू शकतात.

टोमॅटोचे जास्त सेवन केल्याने एलडीएल कोलेस्ट्रॉल देखील कमी होते. आठवड्यातून १०+ सर्विंग्स खाणाऱ्या महिलांमध्ये एलडीएल आणि ट्रायग्लिसराइड्स कमी आढळले. टोमॅटोचा रस पिणाऱ्यांमध्ये कोलेस्ट्रॉल कमी होते आणि हृदय-संरक्षण करणारे अॅडिपोनेक्टिन जास्त होते.

वापराच्या पातळींवरून महत्त्वाचे निष्कर्ष:

  • ४४ ग्रॅम/दिवस पेक्षा कमी: उच्च रक्तदाबाचा धोका सर्वाधिक
  • ४४-८२ ग्रॅम/दिवस: मध्यम कपात
  • ८२-११० ग्रॅम/दिवस: आणखी सुधारणा
  • ११० ग्रॅम/दिवसापेक्षा जास्त: उच्च रक्तदाबाचा धोका ३६% कमी

लहान बदल देखील मदत करू शकतात. सामान्य प्लेटलेट क्रियाकलापांना समर्थन देण्यासाठी EFSA ने टोमॅटोच्या अर्काला मान्यता दिली आहे. सर्वोत्तम हृदय आरोग्यासाठी, दररोज टोमॅटोयुक्त जेवण खा. यामुळे कोलेस्टेरॉल आणि रक्तदाब कमी होऊ शकतो, ज्यामुळे तुमचे हृदय निरोगी बनते.

टोमॅटो आणि कर्करोग प्रतिबंध

टोमॅटो त्यांच्या विशेष पोषक तत्वांमुळे कर्करोगाचा धोका कमी करण्यास मदत करू शकतात. टोमॅटोमध्ये असलेले लायकोपीन, एक मजबूत अँटिऑक्सिडेंट, प्रोस्टेट कर्करोग आणि कर्करोग प्रतिबंधाशी जोडलेले आहे. ७२ अभ्यासांमधून मिळालेल्या एनआयएचच्या आकडेवारीनुसार, अभ्यासातून असे दिसून आले आहे की ज्या पुरुषांनी जास्त टोमॅटो-आधारित पदार्थ खाल्ले त्यांना प्रोस्टेट कर्करोगाचा धोका ४०% पर्यंत कमी होता.

लायकोपीनचे अँटीऑक्सिडंट संरक्षण पेशींच्या संरक्षणाला हानी पोहोचवणाऱ्या मुक्त रॅडिकल्सशी लढते. टोमॅटोमध्ये दाहक-विरोधी संयुगे देखील असतात जे पेशी निरोगी ठेवून ट्यूमरची वाढ कमी करू शकतात. २००२ च्या एका अभ्यासात असे आढळून आले की जास्त लायकोपीनचे सेवन तोंडाच्या आणि अन्ननलिकेतील कर्करोगाचा धोका ३०% कमी करण्याशी जोडला गेला आहे.

  • २१ अभ्यासांच्या मेटा-विश्लेषणानुसार, जास्त टोमॅटोयुक्त आहारामुळे प्रोस्टेट कर्करोगाचा धोका १९% कमी झाला.
  • प्रयोगशाळेतील अभ्यासातून असे दिसून आले आहे की उंदरांच्या मॉडेल्समध्ये टोमॅटोचे अर्क ट्यूमरच्या प्रगतीला विलंब करतात.
  • दररोज ५-७ मिलीग्राम लाइकोपीन (सुमारे दोन सर्विंग शिजवलेले टोमॅटो) सेवन केल्याने कर्करोग प्रतिबंधक फायद्यांचा चांगला परिणाम होतो.

कोणताही एकच अन्न कर्करोग बरा करू शकत नाही, परंतु वनस्पती-आधारित आहाराचा भाग असताना टोमॅटोमधील पोषक घटक मदत करू शकतात. ऑलिव्ह ऑइलसारख्या निरोगी चरबीयुक्त टोमॅटो खाल्ल्याने लाइकोपीन शोषण वाढते. प्रक्रिया केलेले मांस आणि जास्त साखर टाळा, कारण ते हे फायदे रद्द करू शकतात. जागतिक स्तरावर कर्करोगाच्या घटनांमध्ये वाढ होण्याची अपेक्षा असल्याने, टोमॅटोयुक्त जेवण निवडणे हा दीर्घकालीन आरोग्य सुधारण्याचा एक सोपा मार्ग असू शकतो.

टोमॅटो त्वचेच्या आरोग्याला आणि वृद्धत्वाला कसे मदत करतात

टोमॅटो हे फक्त सॅलड टॉपिंगपेक्षा जास्त आहेत. त्यात लाइकोपीन आणि व्हिटॅमिन सी भरपूर प्रमाणात असते, जे तुमच्या त्वचेचे संरक्षण करते आणि ते पुन्हा जिवंत करते. टोमॅटो नियमितपणे खाल्ल्याने कोलेजन वाढते, एक प्रथिने जे तुमची त्वचा घट्ट ठेवते आणि सुरकुत्या कमी करते. टोमॅटोमध्ये व्हिटॅमिन सी जास्त असते, जे कोलेजनसाठी आवश्यक असते.

२००६ च्या एका अभ्यासात असे आढळून आले की टोमॅटो पेस्ट १० आठवडे दररोज ऑलिव्ह ऑइलसह खाल्ल्याने यूव्ही संवेदनशीलता ४०% कमी होते. लायकोपीन अंतर्गत सनस्क्रीनसारखे काम करते, त्वचेच्या पेशींना सूर्याच्या नुकसानापासून वाचवते. ते लवकर वृद्धत्व निर्माण करणाऱ्या मुक्त रॅडिकल्सशी देखील लढते. टोमॅटोमध्ये बी-१ आणि बी-३ सारखे बी जीवनसत्त्वे देखील असतात, जे त्वचेला ओलसर ठेवण्यास मदत करतात आणि वयाचे डाग कमी करू शकतात. टोमॅटोमधील पोटॅशियम त्वचेला हायड्रेट ठेवते, त्वचारोग असलेल्यांमध्ये दिसणारा कोरडेपणा टाळते.

  • कोलेजन वाढवते: टोमॅटोमधील व्हिटॅमिन सी त्वचेची लवचिकता वाढवते.
  • अतिनील संरक्षण: ऑलिव्ह ऑइल सारख्या निरोगी चरबींसोबत खाल्ल्यास लायकोपीन सनबर्नचा धोका कमी करते.
  • वृद्धत्वविरोधी मिश्रण: अँटिऑक्सिडंट्स सुरकुत्या तयार होण्याचे प्रमाण कमी करतात आणि त्वचेचा रंग सुधारतात.

वृद्धत्व रोखण्यासाठी, टोमॅटो मिसळून बनवलेला DIY फेस मास्क वापरून पहा किंवा दररोज जेवणात घाला. याचा सर्वात जास्त फायदा होत असला तरी, काहींना आम्लतेमुळे लालसरपणा किंवा खाज येऊ शकते. सनस्क्रीनसोबत टोमॅटोचे सेवन केल्याने दुहेरी यूव्ही संरक्षण मिळते. कच्चे, शिजवलेले किंवा मास्कमध्ये मिसळून खाल्लेले टोमॅटोमधील पोषक घटक त्वचेला आतून बाहेरून पोषण देतात.

टोमॅटो खाण्याचे पचन आरोग्य फायदे

टोमॅटोमध्ये असलेल्या फायबरमुळे ते पचनक्रिया सुधारण्यास मदत करतात. एका मध्यम टोमॅटोमध्ये १.५ ग्रॅम फायबर असते. यातील बहुतेक भाग हेमिसेल्युलोज आणि सेल्युलोज सारखे अघुलनशील फायबर असते.

या प्रकारच्या फायबरमुळे मल अधिक जड होतो. ते नियमित आतड्यांच्या हालचालींना मदत करते आणि बद्धकोष्ठता टाळते. उर्वरित फायबर आतड्यांमध्ये चांगले बॅक्टेरिया पोसते, ज्यामुळे आतड्यांचे आरोग्य वाढते.

संशोधनातून असे दिसून आले आहे की टोमॅटो आतड्यांसाठी चांगले असतात. ओहायो स्टेट युनिव्हर्सिटीच्या एका अभ्यासात असे आढळून आले आहे की टोमॅटो पावडरमुळे पिलांमध्ये चांगले आतड्यांचे बॅक्टेरिया वाढतात. यावरून असे सूचित होते की टोमॅटो आतड्यांसाठी निरोगी वातावरण तयार करण्यास मदत करू शकतात.

  • अघुलनशील फायबर आणि प्रीबायोटिक्स दोन्हीसाठी टोमॅटो कच्चे किंवा शिजवलेले खा.
  • आतड्यांसाठी अतिरिक्त फायद्यांसाठी त्यांना दही सारख्या प्रोबायोटिकयुक्त पदार्थांसोबत खा.
  • टोमॅटो फायबर अनेकांना पचनक्रियेत मदत करते, परंतु ज्यांना अ‍ॅसिड रिफ्लक्स आहे त्यांनी त्यांच्या सेवनाकडे लक्ष द्यावे.

तुमच्या जेवणात टोमॅटो घालणे हा पचनक्रिया निरोगी ठेवण्याचा एक सोपा मार्ग आहे. त्यातील फायबर तुमच्या शरीराच्या नैसर्गिक पचनक्रियेसोबत काम करते. चव न गमावता पचनक्रिया सुरळीत ठेवण्यासाठी सॅलड, साल्सा किंवा भाजलेल्या पदार्थांमध्ये त्यांचा आस्वाद घ्या.

वजन व्यवस्थापन आणि चयापचय आरोग्यासाठी टोमॅटो

वजन नियंत्रणात ठेवण्यासाठी टोमॅटो उत्तम आहेत. त्यात प्रति १०० ग्रॅम फक्त १८ कॅलरीज असतात. ते पोषक तत्वांनी भरलेले असतात पण कॅलरीज कमी असतात. यामुळे ते खूप पोट भरणारे असतात.

टोमॅटोमधील फायबर आणि पाणी तुम्हाला जास्त वेळ पोट भरल्यासारखे वाटण्यास मदत करते. यामुळे भूक नियंत्रित होण्यास मदत होते. अभ्यासातून असेही दिसून आले आहे की टोमॅटो चरबी जाळण्यास आणि शरीराला विषमुक्त करण्यास मदत करू शकतात.

६१ लठ्ठ मुलांवर केलेल्या अभ्यासातून असे दिसून आले की टोमॅटो खूप मदत करू शकतात. टोमॅटोचा रस पिणाऱ्या मुलांनी इतरांपेक्षा ४ किलो जास्त वजन कमी केले. त्यांचे यकृताचे आरोग्य चांगले होते आणि जळजळ कमी होती.

यावरून असे दिसून येते की टोमॅटो चयापचय सुधारू शकतात आणि वजनाच्या ध्येयांमध्ये मदत करू शकतात.

  • चेरी टोमॅटोमध्ये प्रति १/२ कप ३१ कॅलरीज असतात, ज्यामुळे ते कमी-कॅलरीयुक्त अन्न पर्याय बनतात.
  • टोमॅटोमधील फायबर घटक तृप्त होण्यास मदत करतात, अति खाण्याला आळा घालतात.
  • अभ्यासात टोमॅटोच्या रसाचे पूरक सेवन केल्याने जळजळ कमी होते आणि चयापचय सुधारते असे दिसून आले.

चांगल्या चयापचय आरोग्यासाठी तुमच्या जेवणात टोमॅटो घाला. ते तुम्हाला पोटभर ठेवतात आणि वजन व्यवस्थापन योजनांमध्ये चांगले बसतात. टोमॅटो चयापचय वाढवतात आणि महत्त्वाचे जीवनसत्त्वे प्रदान करतात, ज्यामुळे तुमचे वजन ध्येय गाठण्यास मदत होते.

टोमॅटोचे डोळ्यांचे आरोग्य आणि दृष्टी फायदे

टोमॅटो तुमच्या डोळ्यांसाठी चांगले असतात कारण त्यात ल्युटीन आणि झेक्सॅन्थिन असते. हे पोषक तत्व रेटिनाचे संरक्षण करण्यास मदत करतात. ते हानिकारक निळा प्रकाश देखील रोखतात आणि ऑक्सिडेटिव्ह नुकसानाशी लढतात ज्यामुळे दृष्टी कमी होऊ शकते.

अभ्यासातून असे दिसून आले आहे की टोमॅटो नियमितपणे खाल्ल्याने वयाशी संबंधित मॅक्युलर डीजनरेशनचा धोका कमी होतो. हे वृद्धांमध्ये अंधत्वाचे प्रमुख कारण आहे. यामुळे हा धोका ३५% पर्यंत कमी होऊ शकतो.

तेजस्वी टोमॅटो, त्यांच्या किरमिजी रंगाच्या रंगांमुळे चैतन्य पसरते, एका आकर्षक रचनेत मांडलेले. अग्रभागी भरदार, रसाळ फळे दिसतात, त्यांची त्वचा मऊ, उबदार प्रकाशात चमकते जी त्यांच्या नैसर्गिक सौंदर्यावर भर देते. मध्यभागी, ताज्या हिरव्या पालेभाज्यांचे सुसंवादी मिश्रण टोमॅटोला पूरक आहे, जे या शक्तिशाली उत्पादनाच्या आरोग्यदायी गुणधर्मांकडे संकेत देते. पार्श्वभूमीत एक शांत, अस्पष्ट लँडस्केप आहे, जे शांतता आणि संतुलनाची भावना निर्माण करते, या उल्लेखनीय अन्नाचे डोळ्यांना पोषक फायदे बळकट करते. शेताच्या उथळ खोलीने टिपलेले, प्रतिमा प्रेक्षकांना या उल्लेखनीय टोमॅटोच्या उल्लेखनीय आरोग्य-प्रोत्साहन देणाऱ्या गुणांवर लक्ष केंद्रित करण्यास आमंत्रित करते.

ल्युटीन आणि झेक्सॅन्थिन हे मुक्त रॅडिकल्सशी लढतात आणि डोळ्यांची जळजळ कमी करतात. वयानुसार दृष्टी समस्यांचा धोका २५% कमी करतात. हे संयुगे स्क्रीनमुळे डोळ्यांवर येणारा ताण कमी करण्यास देखील मदत करतात, ज्यामुळे डोकेदुखी आणि थकवा येऊ शकतो.

  • टोमॅटो हे व्हिटॅमिन ए चे स्रोत आहेत, जे स्पष्ट दृष्टी राखण्यासाठी आवश्यक आहे.
  • टोमॅटोमधील व्हिटॅमिन सी डोळ्यांच्या ऊतींना बळकटी देऊन मोतीबिंदूचा धोका ३०% कमी करते.
  • इतर कॅरोटीनॉइड्ससह एकत्रित केल्याने, ल्युटीन आणि झेक्सॅन्थिन वैयक्तिक परिणामांपेक्षा अँटिऑक्सिडंट शक्ती वाढवतात.

शिजवलेल्या टोमॅटोमध्ये जास्त लायकोपिन असते, परंतु कच्चे असो वा शिजवलेले, ते तुमच्या डोळ्यांसाठी चांगले असतात. सॅलड, सॉस किंवा स्नॅक्समध्ये टोमॅटो घालल्याने तुमच्या डोळ्यांचे आरोग्य सुधारू शकते. जेवणात या साध्या, पोषक तत्वांनी समृद्ध असलेल्या पदार्थाने तुमची दृष्टी नैसर्गिकरित्या सुरक्षित करा.

तुमच्या आहारात अधिक टोमॅटो समाविष्ट करण्याचे वेगवेगळे मार्ग

टोमॅटो स्वयंपाकघरात बहुमुखी असतात, जेवणात चव आणि पौष्टिकता वाढवतात. व्हिटॅमिन सीसाठी ते ऑम्लेटमध्ये किंवा अ‍ॅव्होकाडो टोस्टवर वापरा. दुपारच्या जेवणासाठी, कॅप्रेस सॅलड किंवा टॅकोसाठी घरगुती साल्सा वापरून पहा. रात्रीच्या जेवणात, ते पास्ता किंवा सँडविचमध्ये भाजून घ्या.

टोमॅटो वर्षभर आस्वाद घेण्यासाठी जपून ठेवा. सूपसाठी संपूर्ण किंवा चिरलेले टोमॅटो फ्रीजमध्ये ठेवा. च्युई चिप्स किंवा सॉससाठी ते वाळवा. थंड रात्रीसाठी कॅन केलेला टोमॅटो सॉस उत्तम असतो. चेरी टोमॅटो स्नॅक्स म्हणून, हलके मीठ घालून किंवा औषधी वनस्पतींसह चविष्ट असतात.

  • चविष्ट चवीसाठी स्मूदीजमध्ये मिसळा
  • ताज्या तुळस आणि लसूणसह वरती ब्रुशेट्टा
  • पास्ता टॉपरसाठी लसूण घालून भाजून घ्या
  • फ्रिटाटास किंवा क्विचेसमध्ये थर लावा
  • ट्यूना किंवा चिकन सॅलडमध्ये मिसळा
  • जलद भूक वाढविण्यासाठी मोझारेला ग्रिल करा आणि सर्व्ह करा

टोमॅटोसोबत स्वयंपाक केल्याने त्याचे उत्तम स्वाद बाहेर येतो. लायकोपिन चांगल्या प्रकारे शोषण्यासाठी ते ऑलिव्ह ऑइलसोबत एकत्र करा. अनोख्या चवीसाठी टर्किश एझमे किंवा स्पॅनिश गझपाचो वापरून पहा. कँडी केलेले टोमॅटो देखील सॅलडमध्ये गोडवा वाढवतात. त्यांच्या समृद्ध चवीचा आनंद घेण्याचे अनंत मार्ग आहेत.

संभाव्य चिंता: टोमॅटोची ऍलर्जी आणि संवेदनशीलता

टोमॅटोमध्ये पोषक तत्वे भरपूर असतात, परंतु काही लोकांना वाईट प्रतिक्रिया येऊ शकतात. टोमॅटोची ऍलर्जी दुर्मिळ असते परंतु त्यामुळे रोगप्रतिकारक शक्तीच्या समस्या उद्भवू शकतात, प्रामुख्याने गवताच्या परागकणांची ऍलर्जी असलेल्यांमध्ये. या समस्यांमुळे तोंडाला खाज सुटणे किंवा घसा घट्ट होणे असे अनेक प्रकार होतात.

रात्रीच्या सावलीची संवेदनशीलता असलेले लोक वांगी किंवा मिरपूड सारख्या पदार्थांवर देखील प्रतिक्रिया देऊ शकतात. टोमॅटोच्या आम्लतेमुळे काही लोकांमध्ये आम्ल रिफ्लक्सची समस्या आणखी वाढू शकते. अन्न संवेदनशीलतेची लक्षणे म्हणजे पोटदुखी किंवा त्वचेवर पुरळ येणे, जे खऱ्या ऍलर्जींपेक्षा वेगळे असते.

  • तोंडी ऍलर्जी सिंड्रोम: तोंडाला मुंग्या येणे किंवा सूज येणे.
  • नाईटशेड संवेदनशीलता: सांधेदुखी किंवा जळजळ
  • अ‍ॅसिड रिफ्लक्स: छातीत जळजळ किंवा अपचन

जर तुम्हाला लक्षणे दिसली तर चाचण्यांसाठी अ‍ॅलर्जिस्टला भेटा. ज्यांना लेटेक्सची अ‍ॅलर्जी आहे त्यांनाही प्रतिक्रिया येऊ शकते. टोमॅटोची अ‍ॅलर्जी काहींपैकी १.७-९.३% लोकांना प्रभावित करते, परंतु बहुतेक प्रकरणे सौम्य असतात. चिडचिड कमी करण्यासाठी कमी आम्लयुक्त टोमॅटो किंवा शिजवलेले टोमॅटो वापरून पहा. गंभीर प्रतिक्रियांसाठी नेहमीच वैद्यकीय सल्ला घ्या.

सेंद्रिय टोमॅटो विरुद्ध पारंपारिक टोमॅटो: पौष्टिकतेत काही फरक आहे का?

सेंद्रिय आणि पारंपारिक टोमॅटो निवडणे हे फक्त चवीपेक्षा जास्त आहे. संशोधनातून असे दिसून आले आहे की सेंद्रिय टोमॅटोमध्ये अधिक पोषक घटक असू शकतात. बार्सिलोना विद्यापीठाने केलेल्या एका अभ्यासात असे आढळून आले आहे की सेंद्रिय डॅनिएला टोमॅटोमध्ये 34 फिनोलिक संयुगे असतात. ही संयुगे रोगांशी लढण्यास मदत करतात आणि बहुतेकदा सेंद्रिय टोमॅटोमध्ये जास्त प्रमाणात आढळतात.

समोर एक हिरवळयुक्त, सेंद्रिय टोमॅटोचे रोप आहे, त्याची चमकदार लाल फळे उबदार, नैसर्गिक प्रकाशात चमकत आहेत. मधल्या जमिनीत, एक पारंपारिक टोमॅटोचे रोप लहान आणि निस्तेज दिसते, त्याची पाने आणि फळे समान चैतन्यशीलता गमावतात. पार्श्वभूमीमध्ये एक स्पष्ट फरक दिसून येतो, ज्यामध्ये सेंद्रिय शेतीची हिरवीगार, निरोगी पाने पारंपारिक शेतीच्या निर्जंतुक, ओसाड लँडस्केपच्या विरूद्ध आहेत. हे दृश्य सेंद्रिय वातावरणात चैतन्य आणि विपुलतेची भावना व्यक्त करते, तर पारंपारिक बाजू निर्जीव आणि नैसर्गिक सुसंवादापासून वंचित वाटते. वाइड-अँगल लेन्सने कॅप्चर केलेली ही प्रतिमा प्रेक्षकांना या दोन शेती पद्धतींमधील संभाव्य पौष्टिक फरकांचा विचार करण्यास आमंत्रित करते.
  • कीटकनाशके: सेंद्रिय शेती कृत्रिम कीटकनाशकांवर बंदी घालते, तर पारंपारिक पद्धती त्यांच्या वापरास परवानगी देतात.
  • पोषक घटक: नैसर्गिक माती व्यवस्थापनामुळे सेंद्रिय पद्धती पॉलीफेनॉल आणि व्हिटॅमिन सी वाढवू शकतात.
  • शाश्वत शेती: सेंद्रिय पद्धती कंपोस्ट आणि पीक रोटेशनद्वारे मातीच्या आरोग्यावर लक्ष केंद्रित करतात, ज्यामुळे पर्यावरणीय परिणाम कमी होतात.

पारंपारिक शेतीमध्ये पिकण्याची प्रक्रिया जलद करण्यासाठी कृत्रिम इथिलीन वायूचा वापर केला जातो, ज्यामुळे चव बदलू शकते. स्थानिक पातळीवर मिळवलेले टोमॅटो, जरी सेंद्रिय नसले तरी, नैसर्गिकरित्या पिकल्यामुळे त्यांची चव चांगली असू शकते. जर खर्चाची चिंता असेल, तर हंगामात खरेदी करणे किंवा स्वतःचे टोमॅटो वाढवणे हा एक चांगला पर्याय आहे.

USDA-प्रमाणित सेंद्रिय टोमॅटोने कठोर मानकांचे पालन केले पाहिजे, ज्यामध्ये कृत्रिम खते नसणे समाविष्ट आहे. दोन्ही प्रकार पौष्टिक असले तरी, सेंद्रिय पर्याय शाश्वत शेतीला आणि कीटकनाशकांच्या कमी संपर्कास समर्थन देतात. निर्णय घेताना तुमच्यासाठी सर्वात महत्त्वाचे काय आहे याचा विचार करा: आरोग्य, चव किंवा पर्यावरण.

निष्कर्ष: टोमॅटोला तुमच्या निरोगी आहाराचा नियमित भाग बनवणे

टोमॅटोमध्ये भरपूर पोषक तत्वे असतात, ज्यामुळे ते निरोगी आहारासाठी उत्तम बनतात. ते तुमच्या हृदयाचे रक्षण करण्यास आणि कर्करोगाशी लढण्यास मदत करतात. एका मध्यम टोमॅटोमध्ये फक्त २२ कॅलरीज असल्याने, ते रोजच्या जेवणासाठी परिपूर्ण आहेत.

टोमॅटोमध्ये लायकोपीन, पोटॅशियम आणि फायबर भरपूर प्रमाणात असतात. हे पोषक तत्व तुम्हाला निरोगी ठेवण्यास मदत करतात. ते सॅलडमध्ये कच्चे खाणे किंवा सॉसमध्ये शिजवणे हा एक हुशारीचा उपाय आहे.

अभ्यासातून असे दिसून आले आहे की टोमॅटो शिजवल्याने त्यांच्यातील लाइकोपीन वाढते. यामुळे हृदयरोगाचा धोका कमी होतो. टोमॅटोमध्ये केळीसारखे पोटॅशियम देखील असते, जे रक्तदाब कमी करण्यास मदत करते. त्यातील फायबर पचनास मदत करते आणि वजन व्यवस्थापनास मदत करते.

संतुलित जेवणासाठी संपूर्ण धान्य किंवा पातळ प्रथिने असलेले टोमॅटो खा. ते परवडणारे आहेत आणि वर्षभर उपलब्ध आहेत. कीटकनाशके टाळण्यासाठी सेंद्रिय टोमॅटो निवडा, परंतु सेंद्रिय नसलेले टोमॅटो देखील आरोग्यदायी असतात.

टोमॅटो हे निरोगी आहारात असणे आवश्यक आहे. त्यात कॅलरीज कमी असतात पण अँटीऑक्सिडंट्स जास्त असतात. तुमचे आरोग्य वाढवण्यासाठी ते सँडविच किंवा सूपमध्ये वापरा. तुमच्या जेवणात टोमॅटोचा समावेश केल्याने तुमच्या आरोग्यात मोठा फरक पडू शकतो.

पोषण अस्वीकरण

या पानावर एक किंवा अधिक अन्नपदार्थ किंवा पूरक आहारांच्या पौष्टिक गुणधर्मांबद्दल माहिती आहे. कापणीचा हंगाम, मातीची परिस्थिती, प्राणी कल्याण परिस्थिती, इतर स्थानिक परिस्थिती इत्यादींवर अवलंबून असे गुणधर्म जगभरात बदलू शकतात. तुमच्या क्षेत्राशी संबंधित विशिष्ट आणि अद्ययावत माहितीसाठी नेहमीच तुमच्या स्थानिक स्रोतांची तपासणी करा. अनेक देशांमध्ये अधिकृत आहारविषयक मार्गदर्शक तत्त्वे आहेत जी तुम्ही येथे वाचलेल्या कोणत्याही गोष्टीपेक्षा प्राधान्याने घेतली पाहिजेत. या वेबसाइटवर वाचलेल्या गोष्टींमुळे तुम्ही कधीही व्यावसायिक सल्ल्याकडे दुर्लक्ष करू नये.

शिवाय, या पानावर सादर केलेली माहिती केवळ माहितीच्या उद्देशाने आहे. लेखकाने माहितीची वैधता पडताळण्यासाठी आणि येथे समाविष्ट असलेल्या विषयांवर संशोधन करण्यासाठी वाजवी प्रयत्न केले असले तरी, तो किंवा ती कदाचित या विषयाचे औपचारिक शिक्षण असलेले प्रशिक्षित व्यावसायिक नाही. तुमच्या आहारात महत्त्वपूर्ण बदल करण्यापूर्वी किंवा तुम्हाला संबंधित काही चिंता असल्यास नेहमी तुमच्या डॉक्टरांचा किंवा व्यावसायिक आहारतज्ञांचा सल्ला घ्या.

वैद्यकीय अस्वीकरण

या वेबसाइटवरील सर्व माहिती केवळ माहितीच्या उद्देशाने आहे आणि ती व्यावसायिक सल्ला, वैद्यकीय निदान किंवा उपचारांना पर्याय म्हणून वापरण्याचा हेतू नाही. येथील कोणतीही माहिती वैद्यकीय सल्ला मानली जाऊ नये. तुमची वैद्यकीय काळजी, उपचार आणि निर्णय घेण्याची जबाबदारी तुमची स्वतःची आहे. वैद्यकीय स्थिती किंवा त्याबद्दलच्या चिंतांबद्दल तुमचे कोणतेही प्रश्न असल्यास नेहमी तुमच्या डॉक्टरांचा किंवा इतर पात्र आरोग्य सेवा प्रदात्याचा सल्ला घ्या. या वेबसाइटवर वाचलेल्या एखाद्या गोष्टीमुळे कधीही व्यावसायिक वैद्यकीय सल्ल्याकडे दुर्लक्ष करू नका किंवा तो घेण्यास उशीर करू नका.

ब्लूस्की वर शेअर कराफेसबुक वर शेअर करालिंक्डइन वर शेअर कराटंबलर वर शेअर कराX वर शेअर करालिंक्डइन वर शेअर कराPinterest वर पिन करा

एमिली टेलर

लेखकाबद्दल

एमिली टेलर
एमिली miklix.com वर एक पाहुणी लेखिका आहे, जी प्रामुख्याने आरोग्य आणि पोषण यावर लक्ष केंद्रित करते, ज्याबद्दल तिला खूप आवड आहे. वेळ आणि इतर प्रकल्पांप्रमाणे ती या वेबसाइटवर लेख लिहिण्याचा प्रयत्न करते, परंतु जीवनातील प्रत्येक गोष्टीप्रमाणे, वारंवारता बदलू शकते. ऑनलाइन ब्लॉगिंग करत नसताना, तिला तिच्या बागेची काळजी घेण्यात, स्वयंपाक करण्यात, पुस्तके वाचण्यात आणि तिच्या घरात आणि आजूबाजूला विविध सर्जनशीलता प्रकल्पांमध्ये स्वतःला व्यस्त ठेवण्यात वेळ घालवायला आवडते.